Anoreksja, Bulimia, BED, ARFID i inne trudności w obszarze zaburzeń odżywiania

Zaburzenia odżywiania nie są jednorodną grupą problemów. Różnią się nie tylko obrazem objawów, ale również mechanizmami, które je wywołują i podtrzymują. Dlatego skuteczne leczenie wymaga nie tylko rozumienia współwystępujących mechanizmów, ale przede wszystkim uchwycenia ich indywidualnej dynamiki i konfiguracji.

W IPS traktujemy tę indywidualizację jako podstawę odpowiedzialności klinicznej i punkt wyjścia do projektowania procesu leczenia.

Leczenie zaburzeń odżywiania w IPS. Intensywność i czas leczenia wynikają z aktualnych potrzeb i wskazań klinicznych.

Anna Kowalska
Psychiatra dzieci i młodzieży
Koordynatorka Oddziału
Leczenia Zaburzeń Odżywiania

Model leczenia zaburzeń odżywiania w IPS został opracowany w oparciu o aktualne wytyczne kliniczne oraz wyniki współczesnych badań dotyczących skuteczności i organizacji leczenia zaburzeń odżywiania, w tym leczenia stacjonarnego, dziennego i ambulatoryjnego. Uwzględnia również aktualne kierunki rozwoju opieki nad osobami z zaburzeniami odżywiania, zakładające regularną ocenę zasadności utrzymywania określonego poziomu intensywności leczenia i możliwość płynnego przechodzenia między jego formami.

Leczenie stacjonarne, dzienne lub ambulatoryjne nie są trzema alternatywnymi wersjami tej samej terapii. Różnią się poziomem intensywności, zakresem wsparcia oraz stopniem, w jakim leczenie przejmuje organizację codziennego funkcjonowania pacjenta.

Dlatego wybór odpowiedniej formy leczenia jest decyzją kliniczną, a nie wyłącznie decyzją organizacyjną lub finansową. Powinien więc wynikać z aktualnego obrazu klinicznego i być na bieżąco oceniany wraz ze zmianą sytuacji klinicznej pacjenta. Ma to znaczenie nie tylko dla skuteczności i bezpieczeństwa leczenia, ale również dla jego czasu i kosztów, które są częścią odpowiedzialnego planowania opieki.

Leczenie prowadzone zbyt długo na niewłaściwym poziomie intensywności może odsuwać w czasie osiągnięcie celów terapeutycznych, zwiększać obciążenie pacjenta i jego rodziny oraz generować koszty, które nie odpowiadają rzeczywistym potrzebom klinicznym.


W IPS uwzględniamy zalecenia kliniczne, które nie traktują leczenia stacjonarnego jako formy opieki, której czas powinien być z góry ustalony niezależnie od przebiegu leczenia.

Takie podejście może nieść za sobą ryzyko, że organizacja pobytu wyprzedza ocenę rzeczywistych potrzeb pacjenta. W efekcie długość leczenia staje się parametrem ustalonym przed rozpoczęciem procesu, zamiast wynikać z jego przebiegu. W przypadku leczenia stacjonarnego może to również zwiększać ryzyko instytucjonalizacji, utrudniać odpowiednio wczesne przenoszenie odpowiedzialności za proces zdrowienia do naturalnego środowiska pacjenta, a brak dalszych zmian klinicznych w trakcie pobytu może wskazywać, że kontynuowanie tej formy leczenia przestaje być korzystne dla pacjenta.

* NICE, Eating disorders: recognition and treatment (NG69) — aktualne zalecenia dotyczące leczenia stacjonarnego, oceny potrzeby dalszego pobytu i przechodzenia do mniej intensywnych form leczenia.

* Toppino et al., 2024, Inpatient treatments for adults with anorexia nervosa: a systematic review of literature — przegląd 27 badań obejmujących 3501 osób, wskazujący m.in. na duże zróżnicowanie praktyk hospitalizacyjnych i ograniczoną jednoznaczność kryteriów przyjęcia oraz wypisu. 

Cronje et al., 2023 – Experiences of inpatient eating disorder admissions: a systematic review and meta-synthesis — synteza 28 badań jakościowych dotyczących doświadczeń pacjentów podczas leczenia stacjonarnego, wskazująca m.in. na znaczenie oddzielenia od codziennego środowiska oraz doświadczenie „inpatient bubble”.

Czas i intensywność leczenia są konsekwencją aktualnego obrazu klinicznego, odpowiedzi pacjenta na leczenie oraz celów, które pozostają do osiągnięcia. Zaplanuj bezpłatną kwalifikację do leczenia:

stacjonarnego

dziennego

ambulatoryjnego

Poznaj programy opieki i leczenia zaburzeń odżywiania

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Dowiedz się jak wygląda ścieżka leczenia od pierwszego dnia

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Indywidualizowany plan leczenia to coś więcej niż deklaracja

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Opieka medyczna w trybie intensywnego monitorowania

U pacjentów z zaburzeniami odżywiania, których stan somatyczny wymaga szczególnego nadzoru, proces terapeutyczny może być prowadzony w ramach opieki medycznej w trybie intensywnego monitorowania. Jej celem jest bieżąca ocena bezpieczeństwa somatycznego pacjenta, wczesne rozpoznawanie zmian wymagających interwencji oraz dostosowywanie postępowania do aktualnego stanu organizmu.

W ramach takiej opieki IPS zapewnia m.in.:

– regularne monitorowanie parametrów życiowych, w tym częstości pracy serca (HR), ciśnienia tętniczego (BP), saturacji (SpO₂), temperatury i częstości oddechu (RR);
– kontrolę EKG, szczególnie w sytuacjach zwiększonego ryzyka zaburzeń rytmu, bradykardii czy zaburzeń elektrolitowych, w tym ocenę QTc;
– regularną ocenę parametrów laboratoryjnych, w szczególności stężenia sodu (Na), potasu (K), magnezu (Mg) i fosforanów (P), a także glukozy oraz podstawowych parametrów funkcji nerek i wątroby, w tym kreatyniny (Cr), eGFR, AST i ALT;
– ocenę nawodnienia i ogólnego stanu somatycznego;
– monitorowanie masy ciała i jej dynamiki;
– lekarską kwalifikację oraz bieżącą ocenę stanu pacjenta;
– szczególnie uważne monitorowanie stanu somatycznego w okresie ponownego odżywiania (refeeding), kiedy ryzyko zaburzeń metabolicznych i elektrolitowych może istotnie wzrastać;
– w uzasadnionych medycznie przypadkach dożylne uzupełnianie płynów i elektrolitów, prowadzone na podstawie wskazań lekarskich i pod ścisłym nadzorem.

IPS dysponuje własnymi monitorami multiparametrycznymi, umożliwiającymi bieżącą ocenę parametrów fizjologicznych. W uzasadnionych medycznie przypadkach możliwe jest również prowadzenie dożylnej podaży płynów i elektrolitów, każdorazowo na podstawie wskazań lekarskich i pod ścisłym nadzorem medycznym.

Tak rozumiana opieka pozwala łączyć intensywną pracę psychoterapeutyczną z systematyczną oceną stanu biologicznego pacjenta, bez traktowania stanu somatycznego jako obszaru pozostającego poza procesem terapeutycznym.

IPS nie zastępuje jednak hospitalizacji. W przypadku wystąpienia stanu wymagającego całodobowej opieki szpitalnej, intensywnej stabilizacji medycznej lub innych świadczeń niedostępnych w warunkach ośrodka pacjent jest kierowany do odpowiedniego oddziału szpitalnego.

W IPS w pełni finansujemy intensywne leczenie w obszarze zaburzeń odżywiania

POZNAJ SZCZEGÓŁY PROGRAMU